Περικοπη Ύλης Γεωγραφίας Α' και Β' Γυμνασίου

Μολονότι οι περισσότεροι εκπαιδευτικοί το γνωρίζουν ήδη, παρουσιάζουμε παρακάτω τα κεφάλαια-μαθήματα της Γεωγραφίας Α’ και Β’ γυμνασίου τα οποία δεν θα διδαχτούν κατά τη σχολική χρονιά 2010-11, σύμφωνα με απόφαση του Υπουργείου Παιδείας (μετά από εισήγηση του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου).

Για την απόφαση αυτή μπορούμε (νομίζω ελεύθερα) να κάνουμε τις παρακάτω παρατηρήσεις (μόνο για τη Β’ γυμνασίου).

Κατ’ αρχήν δηλώνουμε ότι η περικοπή της ύλης είναι εν γένει θετική. Πράγματι είναι πρακτικώς αδύνατο να διδαχτούν με επάρκεια και με απαιτήσεις εμπέδωσης 48 μαθήματα γεωγραφίας σε μια (ελληνική) σχολική χρονιά. Θα ήταν αρκετά γύρω στα 35 έως 38 μαθήματα. Από το βιβλίο της Γεωγραφίας Β΄ γυμνασίου περικόπτονται 14 μαθήματα (δηλαδή 29,17%, δηλαδή περίπου το 1/3 της ύλης) και απομένουν να διδαχθούν 34.

Το ζήτημα που τίθεται εξ’ αιτίας του μεγάλου αριθμού κεφαλαίων-μαθημάτων που περικόπτονται είναι το εκείνο του Αναλυτικού Προγράμματος της Γεωγραφίας, το οποίο προβλέπει τη συγγραφή 48 μαθημάτων και για την Α’ και για τη Β’ τάξη Γυμνασίου. Αν οι συγγραφείς του βιβλίου της Β’ τάξης δεν είχαν συμμορφωθεί με την απαίτηση αυτή υπήρχε το ενδεχόμενο να μην εγκριθεί το βιβλίο, διότι οι κριτές-αξιολογητές του Π.Ι. πραγματοποιούσαν τον έλεγχο με βάση το Α.Π.

Δεν είμαστε λοιπόν, καθόλου βέβαιοι, ότι αν γράφαμε μόνο 34 μαθήματα το βιβλίο θα είχε εγκριθεί, αντίθετα είμαστε πεπεισμένοι ότι θα μας είχαν υποχρεώσει να γράψουμε και τα 48 μαθήματα, όπως ακριβώς κάναμε.

Έτσι, πιθανότατα θα συμφωνούσαμε ότι (π.χ.) το μάθημα Οι φυσιογραφικές περιοχές της Ευρώπης θα μπορούσαν να μην έχουν γραφεί καθόλου. Το ίδιο θα μπορούσε πιθανώς να γίνει για τη Βαλτική και τη Βόρεια Θάλασσα και ίσως για μερικά ακόμη μαθήματα. Πιστεύουμε όμως ότι ορισμένα από τα κεφάλαια που α-φορούν την Ελλάδα θα μπορούσαν να παραμείνουν, μολονότι διδάχτηκαν στο Δημοτικό. Αντ’ αυτών θα μπορούσαν να εξαιρεθούν κάποια άλλα (πιθανώς) με τη συνεργασία των συγγραφέων.

Η αιτιολόγηση της περικοπής των κεφαλαίων (εκ μέρους του Π.Ι.) είναι η εξής:

Για τα μαθήματα 6, 7, 8, «επειδή έχουν πολλούς και δύσκολους όρους».


Δεχόμαστε ότι πιθανώς τα μαθήματα αυτά έχουν πολλούς και δύσκολους όρους, ωστόσο, αυτά τα κεφάλαια ουσιαστικά είναι ό,τι απέμεινε από το μάθημα της γεωλογίας το οποίο εξοστρακίστηκε από το λύκειο. Υπάρχουν πολλές αντιδράσεις για την περικοπή και του μαθήματος της γεωλογίας (βλ. σχετικές ιστοσελίδες), αλλά και για την απόφαση να μη διδαχτούν τα τρία πιο πάνω μαθήματα. Ωστόσο, στο σχολείο πηγαίνουμε για να μάθουμε καινούργια πράγματα. Αυτό συμβαίνει με όλα τα μαθήματα. Τολμά κανείς να πει ότι οι παράγωγοι ή τα ολοκληρώματα δεν θα διδάσκονται επειδή είναι δύσκολα; Αλίμονο αν μέναμε μόνο σ’ αυτά που ήδη γνωρίζουμε. Αν λοιπόν είναι πολλοί οι νέοι όροι, δίνουμε περισσότερο χρόνο στο μάθημα, κτλ. Αν πράγματι είναι δύσκολοι θα έπρεπε να διδάσκονται σε μεγαλύτερη τάξη (π.χ. Α’ λυκείου) αντί να εφαρμόζεται η λογική «πονάει δόντι, κόψει κεφάλι».

Όμως το νέο βιβλίο της γεωγραφίας Β΄Γυμνασίου, το οποίο είναι το επίσημο εγχειρίδιο της χώρας μας για το μάθημα της γεωγραφίας, πρέπει να περιλαμβάνει τους απαραίτητους όρους, ακόμη και αν αυτοί είναι κάπως δύσκολοι. Εξ’ άλλου το βιβλίο αυτό, πριν πάρει οριστική έγκριση για διανομή στα σχολεία, πέρασε από εξαντλητική κρίση-αξιολόγηση από τριμελή επιστημονική επιτροπή του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου, ενώ επίσης έγκριτοι γεωλόγοι μελέτησαν τα σχετικά κεφάλαια και έκαναν τις παρατηρήσεις τους πριν περάσει την κρίση των αξιολογητών.

Τα υπόλοιπα μαθήματα περικόπτονται επειδή η σχετική ύλη έχει διδαχθεί στο Δημοτικό Σχολείο.

Όσον αφορά τη νέα διοικητική διαίρεση της χώρας μας, δυστυχώς το βιβλίο εκδόθηκε σε μια συγκυρία αλλαγής του μοντέλου διοίκησης της χώρας και ασφαλώς θα πρέπει να ξαναγραφεί για το σημείο αυτό. Εμείς, στην ιστοσελίδα αυτή (σύντομα) θα δημοσιεύσουμε τις αλλαγές που επήλθαν με τον Καλλικράτη, ώστε ο καθηγητής (αν το επιθυμεί) να κάνει σχετική αναφορά.

Τα μαθήματα που δεν θα διδαχτούν φέτος

Β’ Γυμνασίου

Δεν θα διδαχθούν τα μαθήματα :

ΜΑΘ.6. Η Γεωλογική ιστορία της Ευρώπης και η ορογένεση

ΜΑΘ.7. Η διαμόρφωση του ανάγλυφου στην Ευρώπη

ΜΑΘ.8. Η γεωλογική ιστορία της Ελλάδας,

επειδή έχουν πολλούς και δύσκολους όρους

ΜΑΘ.11. Οι φυσιογραφικές περιοχές της Ευρώπης

Δε θα διδαχθεί γιατί επικαλύπτεται από άλλα κεφάλαια. Συγκεκριμένα καλύπτεται από τα επόμενα μαθήματα που αναφέρονται αναλυτικά στα όρη, τις πεδιάδες και τις συνθήκες ζωής των Ευρωπαίων σε αυτά τα περιβάλλοντα.

ΜΑΘ.13. Βαλτική και Βόρεια θάλασσα: Δύο θάλασσες του Ευρωπαϊκού Βορρά

Δεν θα διδαχθεί ώστε να διατεθεί η ώρα στη διδασκαλία της Θάλασσας της Μεσογείου, που είναι μεγαλύτερης σημασίας για μια μεσογειακή χώρα σαν την Ελλάδα.

Τα μαθήματα

ΜΑΘ.18. Τα βουνά και οι πεδιάδες της Ελλάδας

ΜΑΘ.20. Το κλίμα της Ελλάδας

ΜΑΘ.23. Τα ποτάμια και οι λίμνες της Ελλάδας

ΜΑΘ.28. Η διοικητική διαίρεση της Ελλάδας

ΜΑΘ.31. Ο πληθυσμός της Ελλάδας

ΜΑΘ.34. Οι μεγάλες πόλεις της Ελλάδας

ΜΑΘ.40. Ο πρωτογενής τομέας στην Ελλάδα

ΜΑΘ.44. Ο δευτερογενής τομέας στην Ελλάδα

ΜΑΘ.48. Ο τριτογενής τομέας στην Ελλάδα

Δεν θα διδαχθούν επειδή έχουν διδαχθεί στην Ε΄ Δημοτικού.


Α’ Γυμνασίου

ΜΑΘ. Β1.1: Ο πλανήτης Γη

Δεν θα διδαχθεί γιατί παρόμοια ύλη έχει διδαχθεί στη ΣΤ΄ Δημοτικού.

ΜΑΘ. Β3.3. Άνθρωποι και θάλασσα- Τα νησιωτικά κράτη

Δεν θα διδαχθεί γιατί το πρώτο μέρος του μαθήματος που αφορά στην κατανομή των ανθρώπων έχει διδαχθεί στην ΣΤ΄ τάξη και στο δεύτερο μέρος δεν τονίζονται τα χαρακτηριστικά της Ιαπωνίας ως νησιωτικό κράτος, που είναι ο κύριος στόχος του μαθήματος.


Τα Μαθήματα Β3.5., Β3.6., Β3.7. δεν θα διδαχθούν.
Πρόκειται για απλή περιγραφική γεωγραφία που περιορίζεται στην ονοματολογία των ποταμών, απαιτεί μεγάλη απομνημόνευση ονομάτων, δεν γενικεύει τη σημασία των ποταμών για την ανθρώπινη ζωή, δεν συνδυάζεται με τη γενικότερη μορφολογία του εδάφους ώστε να εξηγηθεί το μέγεθος ή το είδος της ροής τους.


Β3.5. Τα ποτάμια της Ασίας

Β3.4. Τα ποτάμια της Αμερικής

Β3.5. Τα ποτάμια της Αφρικής-Τα ποτάμια της Αυστραλίας

ΜΑΘ. Β4.1. ΛΙΘΟΣΦΑΙΡΑ Μιλώντας για την ηλικία της Γης

Δεν θα διδαχθεί γιατί έχει δύσκολες έννοιες. Επιπλέον είναι ένα μάθημα που δεν συνδέεται με τα επόμενα μαθήματα.